السيد محمد حسين الطهراني

302

نگرشى بر مقاله بسط و قبض تئوريك شريعت دكتر عبد الكريم سروش (فارسى)

خطاب اختصاص به مردان دارد ؛ گرچه از نقطهء نظر ملاك ، شامل هر دو طائفهء مرد و زن مىشود . بنابراين جملهء استثنائيّهء إِلَّا عَلى أَزْواجِهِمْ أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُمْ استثناء نسبت به مردان است ، نه زنان . و لهذا ممكنست مالكيّه بگويند : در اين آيه كه راجع به مردان است استثناء ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُمْ اطلاق دارد و شامل كنيز و غلام هر دو مىشود ، و امّا در اجماعى كه منعقد است بر تساوى زنان با مردان در احكام و در خطابات ، در اينجا ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُمْ بطور مطلق چه كنيز و چه غلام از استثناء خارج نيست ؛ و حرام است بر زن كه با ملك يمين خود چه زن باشد و چه مرد آميزش كند ؛ و فقط دربارهء زنان إِلَّا عَلى أَزْواجِهِمْ به عموم خود باقى است و وطى زنان با شوهرانشان حلال است . بنا بر آنچه گفتيم ما در ردّ مالكيّه كه اجماع را قبول ندارند نميتوانيم بر حرمت وطى غلام به اجماع تمسّك نموده و آيه ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُمْ را بدان تخصيص زنيم . بلكه ردّ ايشان به آياتى است كه درباره قوم لوط ذكر نموديم ، و آنها با بلندترين ندا اعلام ميكنند كه آميزش مرد با مرد بطور مطلق خواه غلام خود انسان باشد يا غير ، فاحشه و منكر است . إِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ الْفاحِشَةَ . . . وَ تَأْتُونَ فِي نادِيكُمُ الْمُنْكَرَ . و عنوان منكر و فاحشه با نهى شديد و منع اكيد از اين عمل ، جاى شبهه و اشكالى در حرمت وطى غلام بجاى نميگذارد . وقاحت و قباحت وطى زنان از غير محلّ توالد و تناسل و از اين بيان روشن مىشود كه آميزش مردان با زنان از غير طريق زناشوئى نيز كارى بسيار قبيح و زشت است . يعنى آميزش با آنها از دُبُر نه از قُبُل كه محلّ عادى زناشوئى و طريق توالد و تناسل است ، محلّ اشكال است . فقهاء ما قائل به حرمت ، و يا كراهت